mHealth: kardiolodzy o technologiach mobilnych w medycynie [wywiad]


Postęp związany z technologiami mobilnymi oraz ich coraz częstsze wykorzystywanie w badaniach klinicznych związanych z leczeniem chorób przewlekłych sprawia, że stale przybliża się moment, w którym zaczną być wykorzystywane przez lekarzy w codziennej praktyce. O tym, jaki jest obecny stan rozwoju technologii mHealth oraz jakie są efekty leczenia chorych z wykorzystaniem komunikacji bezprzewodowej, w styczniu 2015 rozmawiała z kardiologami redaktor Izabela Flic-Redlińska.

mHealth

Źródło: kardiolog.pl (dostępne bez logowania)

W studio doc. Marcin Grabowski, dr Paweł Balsam i dr Łukasz Kołtowski.


[NHS] Rozwiązania telemedyczne w praktyce: przykład Airedale NHS, Wielka Brytania


Airedale NHS Foundation Trust jest jednym z obszarów w Wielkiej Brytanii, w którym skutecznie wprowadzono rozwiązania telemedyczne do opieki na osobami starszymi.

Healthcare in the digital ageStale rosnące koszty opieki zdrowotnej w znaczniej mierze wynikają z częstych hospitalizacji pacjentów cierpiących na choroby przewlekłe oraz starzejącego się społeczeństwa. Budżet na służbę zdrowia w Wielkiej Brytanii, mimo że kilkukrotnie wyższy niż w Polsce, jest ograniczony, a zarządzający nim mają coraz większe trudności w utrzymaniu należytego poziomu opieki dla wszystkich potrzebujących.

Rozwiązania części tych problemów zdecydowano się poszukać we wdrażanych technologiach telemedycznych. Korzyści wykazano na przykładzie szpitala Airedale, zapewniającego opiekę medyczną mieszkańcom hrabstw Yorkshire i Lancashire, który wprowadził usługę nazwaną Immedicare (stworzoną przy współpracy z firmą Involve). Kierowana jest do osób w wieku podeszłym z wysokim ryzykiem hospitalizacji. Jego celem jest ograniczenie przyjęć do szpitala poprzez zapewnienie wysokiej jakości opieki medycznej w domu pacjenta i przedsiębranie prewencyjnych kroków pozwalających uchronić przed ciężkimi zaostrzeniami chorób.

Trzonem systemu są wideokonsultacje, które systematycznie przeprowadzane są w 200 domach opieki dla seniorów. Rezydenci oraz osoby opiekujące się nimi mają możliwość stałego kontaktu z zespołami pielęgniarsko-lekarskimi. Szczególny nacisk jest kładziony na szybką diagnostykę zaburzeń oddychania, oceny urazów związanych z upadkiem mechanicznym oraz występowaniem zmian skórnych (wysypek, znamion).

Wykazano, że w okresie pomiędzy kwietniem 2012 r. a marcem 2013 r. wdrożenie tego rozwiązania o 35% zmniejszyło liczbę hospitalizacji rezydentów z domów opieki oraz o 53% liczbę wizyt na Izbach Przyjęć. Związane z tym oszczędności szacowane są od £310,000 do £1.06 miliona rocznie

Szpital Airedale zapewnia opiekę telemedyczną także pacjentom przebywającym we własnych domach.  Zwykle korzystają z niej osoby z niewydolnością serca, przewlekłą obturacyjną chorobą płuc oraz pacjencie wymagającej opieki geriatrycznej, często w stanie terminalnym. Rozwiązanie to udostępniono także w 16 więzieniach  w Wielkiej Brytanii.

Pytanie, czy kraje, dla których ograniczenie budżetowe są znacznie większe, nie powinny pójść za przykładem Airedale i wdrożyć podobne rozwiązania w celu efektywniejszego wykorzystania ograniczonych zasobów?


IN-TIME: telemonitoring w niewydolności serca – dowody naukowe opublikowane w The Lancet


Coraz więcej osób z niewydolnością serca ma wszczepiane kardiowertery-defibrylatory (ICD) i kardiowertery-defibrylatory z funkcją resynchronizacji serca (CRT-D), które wyposażone są w opcję monitorowania telemetrycznego. W sierpniowym numerze pisma Lancet opublikowano wyniki randomizowanego, kontrolowanego badania IN-TIME, w którym oceniano, czy dzięki takiemu postępowaniu zwiększa się przeżywalność chorych.

Badanie przeprowadzono w 36 szpitalach o III stopniu referencyjności w Australii, Europie i Izraelu. Zostali do niego włączeni pacjenci z przewlekłą niewydolnością serca (NYHA II i III), z frakcją wyrzutową lewej komory ≤ 35%, otrzymujący optymalne leczenie, bez utrwalonego migotania przedsionków i po niedawnym wszczepieniu ICD lub CRT-D. 664 pacjentów zostało przydzielonych losowo do grupy z telemonitoringiem (333 osób) lub do grupy objętej standardową kontrolą (331 osób). Pacjenci nie wiedzieli, w jakiej grupie się znajdują, chyba że musiano się z nimi skontaktować z powodu wyników otrzymanych w telemetrii. Średni wiek uczestników badania wynosił 65,5 lat, a średnia wartość frakcji wyrzutowej lewej komory 26%. 285 (43%) pacjentów miało niewydolność serca w klasie II wg NYHA, a 378 (57%) w klasie III. Większość pacjentów miała wszczepione kardiowertery-defibrylatory z funkcją resynchronizacji serca (390; 58,7%).

Okres obserwacji trwał rok. Pierwszorzędowy, złożony punkt końcowy składał się ze śmiertelności z jakiejkolwiek przyczyny, hospitalizacji z powodu pogorszenia niewydolności serca, zmiany w klasie NYHA i zmiany w samoocenie pacjentów.

Po roku obserwacji u 63 (18,9%) pacjentów w grupie z telemonitoringiem i 90 (27,2%) w grupie kontrolnej (p=0,013) stwierdzono pogorszenie w złożonym punkcie końcowym (OR 0,63; 95% CI 0,43-0,90). Podczas okresu obserwacji zmarło 10 pacjentów z grupy z telemonitoringiem i 27 z grupy kontrolnej.

Wykazano, że dzięki automatycznemu, codziennemu przesyłaniu danych z telemonitoringu śmiertelność pacjentów z niewydolnością serca zmniejszyła się o 50%, a ich stan kliniczny poprawił się o prawie 10%. Wydaje się, że było to spowodowane wczesnym wykryciem dzięki tej metodzie tachyarytmii przedsionkowych i komorowych.

Badanie to potwierdziło bardzo obiecujące wyniki uzyskane w badaniu dr Leslie Saxon, którego wyniki opublikowano w 2010 w piśmie Circulation. Włączono do niego dużo większą grupę pacjentów (100 000 osób), a okres obserwacji trwał rok i 5 lat.

Badanie było sponsorowane przez producenta urządzeń medycznych, firmę Biotronik.

Piśmiennictwo: Hindricks G, Taborsky M, Glikson M, et al. Implant-based multiparameter telemonitoring of patients with heart failure (IN-TIME): a randomised controlled trial. Lancet 2014;384(9943):583-90.


HealthKit: platforma telemedyczna od Apple


Apple właśnie zaprezentował HealthKit, nową aplikację stworzoną by pomóc użytkownikom lepiej dbać o swoje zdrowie i aktywność fizyczną. HealthKit stanowi rodzaj pulpitu, gdzie można na bieżąco monitorować kluczowe parametry swojego zdrowia.

Głównym celem HealthKit jest zapewnienie wspólnego standardu wymiany i przechowywania informacji pochodzących z różnych urządzeń medycznych i fitnessowych. Nike jest jednym z pierwszych graczy, który zdecydował się na wsparcie platformy. Przykładem jest synergii jest możliwość pobierania przez Nike+, aplikację Nike, dodatkowych danych tj. sen i żywienie, które następnie będą integrowane z danymi treningowymi w celu poprawienia wyników sportowych.

Ważnym partnerem medycznym jest Mayo Clinic, który jako dostawca usług zdrowotnych zdecydował się zaintegrować z HealthKit w celu poprawy opieki nad swoimi pacjentami. Jedną z usług będzie możliwość aktywnego monitorowania pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Algorytmy stale monitorujące wyniki pomiarów, w razie przekroczenia wartości progowych, będą powiadamiały lekarza by ten aktywnie skontaktował się z pacjentem.

Apple jako dystrybutor urządzeń medycznych i fitnessowych (Jawbone Up24, Fitbit Flex i Nike Fuelband), stąd doskonale zna wartości i dynamikę ich sprzedaży. Stąd decyzja o rozwoju tego segmentu systemu i aplikacji podyktowana jest korzystnymi prognozami i wynikami aktualnych graczy. Do tej pory Apple unikało tworzenia własnego oprogramowania fitness. Zamiast tego firma od lat dostarcza mobilną platformę (iOS), dzięki której firmy takie jak Fitbit, Jawbone, Nike, RunKeeper i MapMyFitness mogły rozwinąć i wprowadzić na rynek własne aplikacje.

HealthKit jest piramidalnie ważnym krokiem w rozwoju mHealth, z którego skorzystają nie tylko dostawcy urządzeń i aplikacji ale również lekarze, a przede wszystkim pacjenci.

HealthKit


Healthbook: karta zdrowia od firmy Apple


Szukanie nowych nisz rynkowych i tworzenie rewolucyjnych produktów, które łamią standardy i otwierają nowe rynki stało się domeną Apple. Jak pisałem jeszcze w lutym 2014 nowym kierunkiem, na który postawiono rozwój firmy jest zdrowie mobilne (mHealth). Pierwszym celem jest rozwój produktów i aplikacji do monitorowania zdrowia i aktywności fizycznej.

Healthbook-750x420
Aplikacją, która najprawdopodobniej zobaczymy już w czerwcu 2014 wraz z nowym systemem operacyjnym iOS8 jest Healthbook – osobista kartoteka zdrowia. Składać się będzie z zakładek dotyczących poszczególnych obszarów funkcjonowania organizmu, m.in. czynność serca, nawodnienie, ciśnienie tętnicze krwi, poziom aktywności fizycznej, jakość snu etc. Dane do aplikacji pochodzić będą z urządzeń integrowanych ze smartfonem, innych aplikacji, czujników wbudowanych w iPhone (takich jak procesor M7 i akcelerometr).

maxresdefault14

Aplikacja będzie posiadała zakładkę z wynikami badań krwi – w tym momencie nie wiadomo w jaki sposób Apple będzie pozyskiwał dane do jej zasilenia. Tymniemniej, obserwując liczbę aplikacji już teraz dostępnych w AppStore, które pomagają notować wartości pomiarów krwi należy przypuszczać, że ich użytkownicy zmigrują swoje dane do Healthbook i będą kontynuowali ich wpisywanie już w aplikacji natywnej. Chodzi tu o wyniki parametrów nerkowych, wątrobowych, funkcji tarczycy, morfologii krwi, a także – co pewnie stanowi największe zainteresowanie – stężenia glukozy we krwi, a więc parametru kluczowego dla osób cierpiących z powodu cukrzycy. Regularne pomiary glikemii (stężenie glukozy) wykonywane kilka razy dziennie stanowią podstawę do skutecznego prowadzenia leczenia choroby szczególnie u osób z cukrzycą wymagającą wstrzyknięć insuliny. Około 5-8% populacji choruje na cukrzycę, w Polsce żyje do 3 milionów cukrzyków. Szacuje się, że do roku 2050 liczba ta się podwoi.

Healthbook

Ważnym obszarem w aplikacji Healthbook będzie funkcjonalność pomiaru jakości snu, oceny snu głębokiego i częstości wybudzeń. Dostępne dziś aplikacje oraz urządzenie mierzące te parametry zyskują na popularności a ta część rynku jest jedną z najszybciej rosnących. Pokazują to również sukcesy firm rozwijających urządzenia do zarządzania snem – jak na przykład polski NeuroOn, czyli maska pozwalająca zwiększyć efektywność snu wprowadzając nas w sen polifazowego. Sen jest również elementem badań firm budujących trakery aktywności fizycznej, tj. Shine, Jawbone czy FitBit.

healthbook-emergency-620x350

Bezwątpienia najważniejszym elementem aplikacji dotyczącej naszego zdrowia jest zebranie informacji dotyczących kluczowych aspektów naszego zdrowia, chorób, alergii, grupy krwi, które mogą być łatwo dostępne służbom medycznym w razie zagrożenia naszego życia. Tu Healthbook przewidział miejsce na „Emergency card”, a więc zakładkę zbierającą w sposób przejrzysty najważniejsze informacje.

f82dac3affbf4b8894c9f6993c98c553

Z informacji, które docierają należy przypuszczać, że Healthbook będzie zawierał funkcje przygotowujące iPhone’a do integracji z budowanym przez Apple zegarkiem iWatch. Nie ma wątpliwości, że noszony na nadgarstku zegarek będzie stanowił znacznie lepsze – niż sam telefon – miejsce zbierania danych dotyczących naszej aktywności fizycznej i snu.ios-8-healthbook-concept-4-630x378


My Spiroo: pikflometr w smartfonie [made in Poland]


Pomiar szczytowego przepływu wydechowego należy do jednych z najprostszych parametrów pozwalających ocenić stopień obturacji oskrzeli u pacjentów z chorobami płuc. Jego stosowanie jest zalecane u chorych z astmą celem wczesnego wychwycenia zaostrzenia choroby przed wystąpieniem objawów klinicznych. Pomiary powinny być wykonywane regularnie, a przy tym skrzętnie notowane w celu ich analizy przez lekarza prowadzącego. Dla wielu chorych te kilka czynności okazuje się być na tyle dużym obciążeniem, że nie stosują się do tych zaleceń.

Piklometr (peak flow meter) jest urządzeniem do pomiaru szczytowego przepływu wydechowego. Został zbudowany w roku 1950 przez dr. Martina Wright. W zasadzie na przestrzeni minionych 64 lat nie wiele zostało w nim zmienione.

team4

Szukając pomysłów na pomoc chorym i ułatwienie wykonywania systematycznych pomiarów wspólnie z Piotrem Bajtałą i Mateuszem Łudzeniem stworzyliśmy My Spiroo – przenośny piklometr do smartfona. (www.myspiroo.com)

myspiroo

Jego podstawową funkcją jest możliwość automatycznego zapisania wyników w telefonie i współdzielenia ich z lekarzem lub wysłania do dowolnego systemu elektronicznej kartoteki pacjenta. 

s6 myspiroo_PEF

więcej na My Spiroo: www.myspiroo.com


[Healthbook] iWatch + iOS8: pierwsze kroki Apple w monitorowaniu zdrowia


iwatch-concept

Wszystkie znaki wskazują na to, że firma Apple obrała zdrowie jako nową branżę, którą planuje zrewolucjonizować. Pierwszym sygnałem było ogłoszenie wyposażenia iPhone’ów 5s w dodatkowy mikroprocesor M7, którego wyłączną funkcją jest monitorowanie aktywności użytkownika poprzez niezależny akcelerometr. Dotychczas większość aplikacji (np. Moves) monitorujących aktywność fizyczną korzystało z podstawowego procesora co znacznie ograniczało pracę baterii.

Tymczasem najnowsze informację dotyczące nowego systemu iOS 8 oraz budowanego przez Apple interaktywnego zegarka iWatch sugerują, że wraz z nowymi systemami Apple wprowadzi usługę Healthpass, która będzie „centrum monitorowania zdrowia” użytkownika. Aplikacja systemowa będzie integrowana z popularnymi trackerami aktywności fizycznej oraz czujnikami i monitorami zdrowia (np. Withings, FitBit, Nike+ Fuel etc.). Użytkownik będzie mógł w jednym miejscu podejrzeć wszystkie swoje dane bez konieczności instalowania dodatkowych aplikacji. W przyszłości możliwe będzie również monitorowanie stanu nawodnienia organizmu, ciśnienia tętniczego, stężenia glukozy w surowicy krwi i innych. Prace nad rozwiązaniem prowadzone są we ścisłej współpracy z FDA (Food and Drug Agency), która reguluje amerykański rynek urządzeń i usług medycznych oraz leków.

iphone_5s_m7_coprocessor_slide

Nie wątpliwie ważnym ogniwem w medycznej układance Apple będzie iWatch, czyli interaktywny zegarek synchronizujący się z iPhone’m, Mac Book’ami i iCould. W ramach zgłoszonych przez Apple patentów jeden dotyczy nieinwazyjnego pomiaru ciśnienia tętniczego, które mógłby zostać wykorzystany w zegarku.

Tim Cook, szef Apple, kilkukrotnie podkreślał w wywiadach, że rok 2014 będzie przełomowy pod względem urządzeń monitorujących. Apple już dziś aktywnie promuje w swoich sklepach niezależnych producentów wag, ciśnieniomierzy czy krokomierzy. Należy się spodziewać, że jest to przygotowanie klientów na linię własnych produktów i aplikacji.

 

xl_iphone-5s_m7_hero